Liefde in tijden van Corona 12: de gebenedijde kunstenaar en misschien een hormonaal gestuurd virus?

Met mijn grijze, verstofte kop graas ik tweemaal per dag het (inter) nationale nieuws af en onthoud wat ik wil onthouden en vergeet wat ik toch niet wilde weten. De laatste categorie bestaat verdacht vaak uit cijfermateriaal en ingewikkelde statistieken. Niet mijn ding. Tot voor kort behoorde hier ook de categorie geldzaken toe, maar dat is intussen veranderd. De gezondheidscrisis is méér een economische crisis, vooral in Nederland en de gevolgen raken ons allemaal. Dat de gevolgen ook gelijk verdeeld gaan worden, is nu al ontkracht door het feit dat notoire verliesgevende bedrijven vol nationale symboliek en door de mazen van de belastingwetten glippende high tech-organisaties per direct overheidssteun krijgen, terwijl net gestarte ondernemers en gewoon neutraal draaiende, hardwerkende zelfstandigen daarentegen het nakijken hebben. Behalve een technische briefing over de Corona, een geweldig goed en transparant gebeuren, zou ik zo langzamerhand ook wel eens dergelijke voorlichting willen hebben over de centjes, want waar al dat geld nu plotseling vandaan komt is voor een financieel onbenul als ik echt onbegrijpelijk. Dan heb ik het nog even niet over al het geld dat aan de ontwikkeling van lekkende appjes wordt besteed op dit moment en waar niemand op zit te wachten. Wiens hobby is dit of voor welke lobby werkt hij? Ik hoorde net over een appje waarop je een aantekening kunt laten zien of je Corona gehad hebt of niet en als je dat laat zien, dan mag je een kroeg in. Ik denk niet dat een gemiddelde kroegbaas zijn vaste clientèle buiten de deur gaat houden, als die het appje niet gebruikt en gewoon van de mond op mond reclame wel weet wie er ziek is geweest en wie niet. Bij zijn collega’s in grotere steden met een meer anonieme klantenkring zal uiteindelijk de kassa en het gebrek aan handhaving de doorslag geven. 

Het idee om mensen die gecertificeerd Corona gehad hebben (wij worden dus allemaal op voorhand getest alvorens wij zo’n appje verplicht moeten gaan gebruiken) in te zetten voor de vervanging van mensen in vitale functies om die even een adempauze te geven en om openvallende plekken in de ondersteuning op te vullen en aanvullende taken te verrichten in bijvoorbeeld de extra opvanglocaties voor zieken, werd ook geopperd door een gebenedijde kunstenaar. Dat is een kunstenmaker die kan leven van zijn werk en voor wiens werk ik ook veel respect heb. (Mijn moeder sprak stelselmatig over kunstenmakers in plaats van over kunstenaars.) Zijn pleidooi past in het geweervuur dat nu op gang komt om te zorgen dat de zwaar getroffen kunstensector in de hele breedte maximaal te ondersteund moet worden voor de onvermijdelijke ondergang, een ondergang die toch al voor velen op de loer lag door de catastrofale studie- en beroepskeuze en het waanzinnig hoge niveau, dat je moet bereiken om van je werk te kunnen leven. Wij zijn het over eens dat het troostende dat musicerende en dansende mensen bieden en het verrukkelijke van de beeldende kunst ons helpt door de crisis en maakt en het  onze cultuur waardevol genoeg maakt om voor te strijden, om het corona-virus te verslaan, om in oorlogsterminologie te blijven. Ik ken kunstenmakers van nabij, ben er mee opgegroeid en ik zal nooit vergeten dat mijn moeder soms doodmoe thuis kwam van haar vrijwillig gekozen nevenbezigheid om kunst in ontvangst te nemen, die door BKR- kunstenaars gemaakt was in ruil voor een vergoeding. Dat waren nog eens tijden. De betreffende beheerder van de kunstuitleen was alcoholisch zwaar belast en kon niet altijd acte de présence geven, vandaar. De kwaliteit van het werk vond moeder niets: ze had zich beter thuis gevoeld in deze tijd. Maar behalve de kwaliteit van het werk, brak haar vaak de houding van de heren en dames kunstenmakers op én het feit dat ze hun voeten niet veegden en de wc vies achterlieten. ‘En ik maar werken’ zuchtte ze soms. Ik denk dat hier mijn grootmoeder ook stiekem door de woorden heen piepte, een vrouw van een ‘kerkelijke kunstenaar’, zo brodeloos als een kerkrat, die al het werk moest doen (met vijf kinderen, of waren het er zes? Nu in ieder geval niet meer.) Dat is het lot van oudste dochters geloof ik, niet dat zij een moeder hebben, maar dat zij een grootmoeder hebben. 

Maar goed: het probleem van gebenedijde kunstenaars is, dat zij ook heel slim zijn en hun minder draagkrachtige collega’s ook, want zij vormen een belangrijke groep mensen die niet lijfelijk getroffen wordt door het virus. Ze staan niet in de frontlinie en ik denk ook niet dat zij solliciteren naar een vrijwilligersplaatsje in de frontlinie of ooit überhaupt ook maar gedacht hebben aan zo’n broodwinning. Ik heb zelf wel gekeken naar een mogelijke vrijwilligersplaats bij het MECC dat ingericht werd met rijen bedden. Ik was helaas slechts geschikt voor gastvrouw en ik denk dat ze daar eigenlijk liever een inheemse voor kiezen, i.v.m. de communicatie zal ik maar zeggen. Overigens heb ik zelfs nog een korte tijd een opleiding in de verpleging overwogen, mijn andere oma was verpleegster, vandaar.

De gebenedijde kunstenaar houdt zich namelijk bezig met kunst, heilige kunst en is daardoor onaantastbaar. En dan is ook nog ‘alles van waarde weerloos’, een gezegde dat bij uitstek van toepassing wordt geacht op de kunst. Het is al erg genoeg dat kunstenmakers het moeten doen met een zzp’er schap en maatschappijbreed gebrek aan erkenning. Niet dat ik de bezuinigingen niet erg vond onder Halve Zijlstra, beslist niet, maar je kunt niet ontkennen dat de gebenedijde kunstenaar nu wel heel makkelijk de regering (en dus de maatschappij) verantwoordelijk wil stellen voor de gevolgen van de corona-crisis die voor iedereen even heftig is, kunstenaar of niet. En dan heb ik het nog niet eens over het hele legioen afgeleide kunstenmakers bestaande uit mensen die in de kunsthandel, theaters, musea, onderwijs en vorming etc werken of in de overvloedig gevulde besturen zitten, die deze clubs moeten aansturen en die eigenlijk méér verantwoordelijk zijn voor de belabberde positie van de on-gebenedijde kunstenaar, dan corona- virus en Zijlstra bij elkaar. Als er ergens een verrot systeem bestaat, dan is het wel daar en dat had al lang vervangen kunnen worden en het proleterige mecenaat dat nu in de steigers staat, is  echt geen alternatief. Het onderwijs en de zorg zijn wat dat betreft nog steeds beter af. Ik zie op dit moment de thuis zittende afgeleide kunstenmaker niet staan dringen om met een corona-certificaat in te springen in de frontlinie, want de beste man of vrouw krijgt gewoon dat virus niet. Die zit thuis op de wat koelere voorjaarsavonden met de open haard aan en een glas cognac in de hand, zoals afgeleide kunstenmakers dat altijd al deden en geniet van muziek op zijn peperdure muziekinstallatie, vanzelfsprekend uitgevoerd door de beste musici aller tijden.

Maar goed: een aantal instellingen mag weer open, toch?, want de anderhalve meter is best goed te handhaven in musea, bibliotheken en archieven, theaters en muziekzalen. Er komt allen wat minder geld binnen, maar laten wij eerlijk zijn,  ze waren toch al niet overvol op een door de weekse dag,  toch?

Dat getroffen kunnen worden door het virus blijft toch wel een merkwaardig fenomeen. Inmiddels weet ik alles van aerosolen af; iemand die veel weet van chemische wapens wist natuurlijk al dat die het best met besproeiing verdeeld kunnen worden over de vijand,. Ik draag nu mijn mondkapje in de supermarkt, nadat Maurice de zijne heeft laten zien. Zo aandoenlijk. Ik verbeeld mij dat niemand gek kijkt.

Uit onderzoek blijkt verder ook nog dat kinderen hoegenaamd geen rol spelen in de besmetting, dus de scholen mogen weer open, toch? Het Corona- beertje heb ik alvast voor het raam weggehaald. De besmetting is namelijk pas mogelijk op het moment dat de hormoontjes gaan werken, zo lijkt het. Is er een geleerde die iets weet van virussen die gestuurd lijken door hormonen? Of is het eerder het gedrag dat door hormoontjes gestuurd wordt, waardoor het virus zich verspreidt? Maar kinderen zijn toch bepaald ook lijfelijk bezig, met hun knuffeltjes, kusjes, hapjes van elkaars broodje en slokjes uit een gedeelde beker? Misschien dat het ‘circadiaan ritme’ hier van belang is (ik heb even gegoogled): in de ochtend, wanneer de hormoontjes het hardst razen (daarom zingen de vogeltjes s’ochtends ook zo mooi) dan blijken muizen het meest vatbaar te zijn voor virusinfecties. Het typische koorts-uurtje dus. Gelukkig lijkt het verband tussen hormonen en virussen niet geheel onbekend te zijn: je zou anders toch echt denken dat er iets gekunsteld is aan het virus. Een ander neveneffect zou ook een mogelijke aantasting van de hersenen kunnen zijn. Dat vind ik ook niet zo prettig: een griepje doet dat toch niet? Ik moet eerlijk zeggen dat de zware Corona- patiënten die de IC overleefd hebben en nu geïnterviewd worden, minder fris overkomen dan zij zelf denken en hopen, ook de slimsten onder hen.

De komst van een mogelijk vaccin duurt wel heel erg lang. Tegen die tijd zijn al die knappe koppen net zo grijs en verstoft als ik. Als de gebenedijde kunstenaar daar nou eens iets voor zou kunnen betekenen.